VermogensVisie Nieuwsbrief

Beste belegger,

In de media wordt druk gediscussieerd over de aard en de lengte van de recessie die we op dit moment doormaken. Hierbij worden letters aangehaald om het karakter van de recessie te duiden. De meest gehoorde term is een V-vormige of een W-vormige recessie. Omdat ik me kan voorstellen dat u geen idee heeft wat hiermee wordt bedoeld is nadere duiding op zijn plaats. Tegelijk kan ik mijn eigen visie op de lopende recessie kwijt.

Met een V-vormige recessie wordt de meest optimistische variant bedoeld. Een korte snelle daling van economische groei tot een krimp, al vrij snel gevolgd door een even zo sterk herstel. Dit is het wensscenario dat zich bijvoorbeeld begin van deze eeuw voordeed, toen de internetbubbel barstte en de VS de rente drastisch verlaagde, waarop snel herstel volgde. Nu probeert men wereldwijd hetzelfde door de geldpers aan te zetten, immers de rente kan al niet meer lager, wat voor de korte termijn een remedie is, maar voor de middellange termijn een lapmiddel die de problemen enkel naar de toekomst opschuift. Het saneren van de banken met overheidsgeld leidt tot een soort van schijnwelvaart zonder de onderliggende problemen in de economie daarmee aan te pakken. Die problemen blijven een etterend gezwel, met daarbij een onaanvaardbaar uitdijende staatschuld die ooit moet worden afbetaald.

Optimisme over economie: reëel of naïef?
Op het moment dat bedoelde problemen weer aan de oppervlakte komen geeft dat een nieuwe knauw aan de economie. Immers, de banken kunnen nu dan wel weer redelijk draaien en zelfs volop rondstrooien met bonussen (de hebzucht van de mens overstijgt het moreel besef en de macht van de overheid dit te beteugelen), de reële economie draait nog maar moeizaam. De woningmarkt kan wellicht opkrabbelen vanuit een dieptepunt, maar is nog lang niet gezond. En op de arbeidsmarkt moet de grootste ellende nog komen, met alle gevolgen voor de consumentenbestedingen van dien. Ik vraag me dan ook af waar een structureel herstel voor bedrijfsleven, arbeidsmarkt en huizenmarkt vandaan moet komen. Zeker als je weet dat grootscheepse bezuinigingen onafwendbaar zijn binnen nu en enkele jaren, wat wederom zal worden gevoeld in het bedrijfsleven en in de koopkracht van de burgers.

In mijn ogen zijn de aanhangers van een V-shaped recovery, mensen die dus geloven dat de recessie nu al definitief voorbij is, behoorlijk naïef. Of het zijn aanhangers van het toenmalige Simplisties Verbond met als motto “Geen gezeik, iedereen rijk” die in geld drukken de oplossing van alle problemen zien. Ikzelf tendeer daarom meer naar de W-vormige recessie en zeg er direct bij dat dit nog het meest gunstige verloop is na de V-vorm.

Alternatieven als de U-vormige recessie gaan uit van een jarenlange economische stagnatie waarin perioden van krimp worden afgewisseld met nulgroei. Dit gaat vaak gepaard met deflatie en lijkt nog het meest op het Japan-scenario van de jaren negentig tot aan de dag van vandaag. Omdat het herstel in Japan zich nog steeds niet overtuigend heeft aangediend, kan je door een donkere bril gezien een L-vorm ontwaren als uitvloeisel van een lange Kondratieff winter.

Echter omdat herstel zich overal vroeg of laat wel weer aandient, en ook na een strenge winter wel weer een lente volgt, is reëel gezien de U-vorm het meest negatieve scenario voor de economie. Doordat de overheden wereldwijd hebben gekozen voor collectief ingrijpen middels liquiditeitscreatie en het oppompen van staatsschulden, ligt voor Europa en de VS een W-vorm meer voor de hand. Na een zeer stevige recessie volgt nu een getalsmatig veel kleiner herstel, waarna rekening moet worden gehouden met een hernieuwde daling die echter minder fel zal zijn dan de eerste keer. Een patroon dat zich bovendien enige malen kan herhalen.

Beurs voorloper van W-vormige recessie
En eigenlijk geeft de beurs al het antwoord, doordat deze volgens de regeltjes een half jaar op de feitelijke economie vooruit loopt. De neergaande poot van AEX 500 naar AEX 200, gevolgd door de opgaande poot van 200 naar nu 310 en straks wellicht 340-350, vormt het begin van een fraaie “W” zoals in de grafiek te zien valt.


Als het een “V” moest worden zou dat voor de beurzen een totaal herstel van de schade geleden vanaf 1 januari 2008 inhouden en zou het koersdoel voor de AEX in 2010 rond 500 liggen. Hoe mooi ook, het lijkt me op dit moment vrij onrealistisch gezien de ernst van de economische problematiek en de geleden schade op verschillende niveaus van de reële economie (bankwezen, bedrijfsleven, woningmarkt, arbeidsmarkt).

Kortom, ik denk dat hier van een W-vormige recessie sprake is, die toepasselijkerwijs beter WW-recessie kan worden genoemd gezien de onvermijdelijke werkloosheid. We gaan zigzaggen in de economie, waar jaren van krimp worden opgevolgd door nulgroei of op zijn best een heel licht herstel. We gaan aldus ook zigzaggen op de beurs, waarbij de AEX hoogstwaarschijnlijk weer zal wegglijden onder de 300 en misschien zelfs wel richting de eerder bereikte dieptepunten. Om vervolgens weer op te veren en zo een ideaal beursklimaat te creëren voor traders en een gruwelijk moeilijk beursklimaat voor lange termijn beleggers.

Bent u benieuwd naar de kansen die ik zie in dit beursklimaat? Probeer mijn adviezen voor 45 dagen uit. Wanneer u niet tevreden bent kost het u niets. Klik hier om uw proefperiode te starten.


Leon Hillen
VermogensVisie Nederland